Η άγνωστη ψυχοθεραπευτική τέχνη του Ηράκλειτου

Ο Νόμος της Εναντιοδρομίας, η  Άγνωστη Ψυχοθεραπευτική Τέχνη του Ηράκλειτου που μπορεί να θεραπεύσει τη Δυσαρμονία που βασιλευει στον Ψυχικό μας Κόσμο αλλά και στην Κοινωνία.

«Τα σύνορα της ψυχής δε θα τα βρείς, όποιον δρόμο κι αν ακολουθήσεις, τόσο βάθος έχει η ουσία της.» Ηράκλειτος , απόσπ. 45

Σε μια τόσο σύντομη φράση, όπως η παραπάνω, ο μεγάλος Εφέσιος φιλόσοφος Ηράκλειτος – ο αποκαλούμενος σκοτεινός φιλόσοφος του αρχαίου Ελληνικού πνεύματος – μπόρεσε να συλλάβει την αλήθεια για την ανθρώπινη ψυχή, διατυπώνοντάς την με μια απέριττη  αλλά και συγκλονιστική σαφήνεια.

Ο Ηράκλειτος κατέχει μια ξεχωριστή θέση όχι μόνο στην αρχαία Ελληνική φιλοσοφία, αλλά και στο χώρο της -γιουνγκιανής κυρίως– ψυχοθεραπείας, αφού η ηρακλειτική φιλοσοφία επηρέασε φανερά τον Ελβετό ψυχίατρο και μύστη της ψυχολογίας, Carl G. Jung. Ο Jung ενσωμάτωσε στο φιλοσοφικό του σύστημα αλλά και στις μεθόδους ψυχοθεραπείας που εφάρμοσε, τον περίφημο Νόμο της Εναντιοδρομίας ο οποίος βασίζεται στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου περί αρμονίας των αντιθέτων.

Ο Jung απέδωσε την έμπνευση και τη φιλοσοφική σύλληψη αυτού του Νόμου στον ίδιο τον Ηράκλειτο, ο οποίος πρώτος μίλησε για την επιτακτική ανάγκη της συνένωσης των αντιθέτων, τόσο μέσα στη Φύση όσο και μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Πάνω σε αυτή την ηρακλειτική αρχή, ο Jung προσπαθούσε πάντα –στη διάρκεια της ψυχοθεραπευτικής του πορείας-να απλώσει μια γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο φαινομενικά αντίθετα στοιχεία στην προσωπικότητα των εκάστοτε ασθενών του: στο συνειδητό από τη μία (με την ορθολογική σκέψη και τον κριτικό νου)και το ασυνείδητο από την άλλη (με όλες τις αρχέγονες και ατιθάσευτες  ενέργειες του).

Αυτή η συνύπαρξη συνειδητού και ασυνείδητου, με τις εκ διαμέτρου αντίθετες δυνάμεις τους, ήταν για τον Jung  το κλειδί της ψυχικής ισορροπίας κάθε ανθρώπου, όπως ακριβώς για τον Ηράκλειτο η θαυμαστή τάξη και λειτουργίας του Σύμπαντος βασιζόταν στην αρμονία των αντίθετων στοιχείων μέσα στη Φύση: μέρα και νύχτα, φως και σκοτάδι, ζέστη και κρύο, χειμώνας και καλοκαίρι.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ

Για τον Jung, ο Νόμος της Εναντιοδρομίας είναι ο πιο σοφός ψυχολογικός νόμος, αφού εξυπηρετεί την πορεία του ανθρώπου προς την αυτοπραγμάτωσή του, μέσα από τον επαναπροσδιορισμό και την εκ νέου νοηματοδότηση της ζωής του. Σύμφωνα με το Νόμο της Εναντιοδρομίας, όταν μία ενεργειακή ροή, ένα ψυχικό δυναμικό αναπτυχθεί μονομερώς και παγιωθεί ως τρόπος ή στάση ζωής – χωρίς τη συμπλήρωση του αντιθέτου του- θα φτάσει στο ανώτατο σημείο ανάπτυξης και εκδήλωσης και μετά θα ακολουθήσει μία διαμετρικά αντίθετη πορεία από την αρχική, για να μπορέσει η εκδηλωθείσα ψυχική ενέργεια να συμπεριλάβει και να αφομοιώσει το αντίθετό της, που μέχρι τότε είχε παραμεληθεί.

Ο Jung είχε πεί πως κάθε ενέργεια έχει πάντα δύο πόλους.  Σκοπός λοιπόν της Εναντιοδρομίας είναι η ισορροπία των δύο αυτών αντίθετων πόλων. Για παράδειγμα, όταν κάποιος έχει εκφράσει μια μονοδιάστατη σεξουαλική ζωή, βασισμένη στο έντονο ερωτικό πάθος, την ηδονή, τη συναισθηματική έξαψη και την ενστικτώδη διέγερση, σε βάρος όμως της πνευματικότητας του και της συλλογικής διάστασης της ψυχής του (που περιλαμβάνει τις ανάγκες και των άλλων ανθρώπων, συντρόφων – ερωτικών και μη), με άξονα ικανοποίησης  μόνο τη δική του ατομική ψυχή και τις εγωκεντρικές, ναρκισσιστικές της ανάγκες, τότε θα έρθει κάποια στιγμή στη ζωή αυτού του ατόμου, είτε ένα «απροσδόκητο», συνταρακτικό γεγονός (με τη μορφή ενός σοβαρού ατυχήματος ή μιας καταλυτικής «ατυχίας»), είτε ένα «ανεξήγητο», αλλά επίμονο σύμπτωμα (ψυχοσωματικό ή οργανικό), είτε μία παρατεταμένη, βαθιά  μελαγχολία, ή ακόμα μια τυραννική ιδεοληψία (φοβίες που πριν δεν υπήρχαν και μοιαζουν ακατανόητες, έντονες υποχονδριακές τάσεις και ιδεοψυχαναγκαστικές-καταναγκαστικές συμπεριφορές), που θα εκδηλωθούν ως μία κρίσιμη και αποφασιστική καμπή, μια σχεδόν οριακή κατάσταση-ανάμεσα στην κατάρρευση και την ανύψωση-, μια ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί, ώστε να μπορέσει η μέχρι τότε μονομερής και εγωκεντρική έκφραση της σεξουαλικότητας να μεταστοιχειωθεί στο συναισθηματικό μοίρασμα με τον άλλον και στην αναγνώριση μιας πνευματικής, ανώτερης διάστασης στη ψυχή του ίδιου του ατόμου, που μέχρι τότε παρέμενε ανεκδήλωτη.

Η ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΖΩΗ

Η πορεία της ανθρώπινης σεξουαλικότητας για τον Jung, είναι μία τέλεια εφαρμογή του Νόμου της Εναντιοδρομίας: Ξεκινάει δυναμικά και ορμητικά μέσα στα ένστικτα και τα πάθη, φτάνει σε ανώτατα επίπεδα κορύφωσης, διέγερσης και πλήρωσης για να ακολουθήσει στη μέση περίπου ηλικία (το χρονικό σημείο όπου εμφανίζεται η Εναντιοδρομία) μια σταδιακά, καθοδική πορεία. Τα ένστικτα και οι ορμές υποχωρούν για να εισέλθουν πιο πνευματικά και ψυχικά στοιχεία. Κάποιος που δε θα λάβει υπ’όψιν του την εκδήλωση του Νόμου της Εναντιοδρομίας, θα οδηγηθεί σύμφωνα με τον Jung, σε σεξουαλικές νευρώσεις και συναισθηματικές διαταραχές, η σοβαρότητα των οποίων θα εξαρτηθεί από την μέχρι τότε ζωή του ατόμου. Ο Νόμος της Εναντιοδρομίας, έχει τις δικές του συνέπειες. Μια ζωή στραμμένη αποκλειστικά στη σεξουαλικότητα και τον αισθησιασμό, θα φέρει αρχικά ίσως ηδονή και ικανοποίηση, αργότερα όμως σεξουαλικές δυσλειτουργίες και κατάθλιψη. Βέβαια, η Εναντιοδρομία, μπορεί να ισχύσει και στην αντίθετη περίπτωση:

Κάποιος που ζει μια αποστειρωμένη – συναισθηματικά, ερωτικά και σεξουαλικά – πνευματική ζωή, προς χάριν της διανόησης και σε βάρος της σεξουαλικής και της υλιστικής του πλευράς, να νιώσει- σε κάποια αναπάντεχη φάση της ζωής του- ένα πρωτόγνωρο, ερωτικό πάθος, τόσο έντονο και παράφορο, που να τον εκτρέψει τελείως από την μέχρι τότε πνευματική και ήρεμη πορεία της ζωής του. Ή πάλι μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα ανίας, κατάθλιψης, συναισθηματικού κενού, που θα του υπενθυμίζουν πάντα ότι ένα κομμάτι του εαυτού του – λιγότερο πνευματικό αλλά εξίσου σημαντικό έχει μείνει ανέκφραστο και ανολοκλήρωτο.

Ο ΑΝΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΑΣ

Ο ίδιος Jung ανέφερε ως «τυπικό παράδειγμα Εναντιοδρομίας» την περίπτωση ενός ασθενή του, ο οποίος κατάφερε να γίνει ένας αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας με πάρα πολλά λεφτά. Ζούσε μόνο για τη δουλειά του. Όλο του το είναι είχε αναπτυχθεί προς την κατεύθυνση της υλικής μόνο δημιουργίας με τα πολλά χρήματα, τα πολλά ταξίδια, τα πολυτελή σπίτια και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Όταν αυτός ο άνθρωπος αποφάσισε κάποια στιγμή να ξεκουραστεί από αυτόν τον τρόπο ζωής, και να ζήσει πιο ήρεμα, έπεσε σε μια κατάσταση παρατεταμένου άγχους, με επίμονες σωματικές ενοχλήσεις. Αποφάσισε να ξαναγυρίσει στον γνώριμο τρόπο ζωής, με τις συνεχείς ασχολίες, αλλά τα πράγματα χειροτέρεψαν καθώς ο επιχειρηματίας δεν είχε πλέον την παραμικρή διάθεση να εργαστεί, να βγάζει λεφτά ή να ταξιδεύει. Άρχισε να εμφανίζει έντονες υποχονδριακές κρίσεις και καταθλιπτικά συμπτώματα. Κατά τον Jung, όλα αυτά ήταν εκδηλώσεις του Νόμου της Εναντιοδρομίας, αφού ο άνθρωπος αυτός είχε παραμελήσει βαθύτερες ανάγκες του εαυτού του και του σώματός του, για να πετύχει μόνο σε ένα καθαρά εξωτερικό, υλικό επίπεδο.

Η υποχονδρία και η κατάθλιψη ήταν το μήνυμα να αρχίσει να στρέφει το ενδιαφέρον του από την εξωτερική εικόνα του εαυτού του προς τις πιο εσωτερικές πτυχές της προσωπικότητάς του. Η Εναντιοδρομία ζητάει αυτό ακριβώς: ίση μεταχείριση και της πνευματικής και της υλικής μας πλευράς. Να μη ζούμε μόνο ούτε μέσα στο σώμα, αλλά ούτε και έξω από αυτό.

Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ

Πέρα όμως από τις ατομικές περιπτώσεις του καθενός από εμάς, η Εναντιοδρομία μπορεί να εκδηλωθεί και σε κοινωνικό επίπεδο, ως το ψυχικό αντιστάθμισμα απέναντι στην κυρίαρχη τάση που επικρατεί σε έναν πολιτισμό.

Αν για παράδειγμα, η κυρίαρχη τάση σε μια κοινωνία είναι μια ψευδεπίγραφη κατάκτηση λογικής καί συνείδησης, και υλικής μονάχα δημιουργίας,  με τη μορφή του πλουτισμού και μιας στείρας-απονεκρωμένης συναισθηματικά- τεχνολογικής εξέλιξης, τότε η Εναντιοδρομία θα εκδηλωθεί ως μια παράλογη, ασυνείδητη, μαζική καταστροφή, ως μοναξιά, απομόνωση και απειλή για την ασφάλεια του πολιτισμού και  τη λειτουργία της κοινωνίας.

Ο Jung είχε πεί πως σε κοινωνικό επίπεδο η Εναντιοδρομία μπορεί να προσλάβει μια τόσο βίαιη και απειλητική μορφή έκφρασης, ώστε να μπορέσει να  αφυπνίσει όσο το δυνατό περισσότερες συνειδήσεις. Μπορεί να πάρει ακόμα και την μορφή ενός πολέμου-«ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων» είχε πεί ο Ηράκλειτος. Από τον πόλεμο ξεκινούν όλα. Τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς μάχη.

Τα πρόσφατα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008 στην Ελλάδα, με τις λεηλασίες και τις καταστροφές σε μαγαζιά και αυτοκίνητα, είναι σαφείς εκδηλώσεις του Νόμου της Εναντιοδρομίας σε κοινωνικό πλέον επίπεδο. Όσοι  χαρακτήρισαν αυτές τις πραγματικά βίαιες συμπεριφορές ως «βανδαλισμούς των οργισμένων νέων απέναντι στην οικονομική κρίση και την διάβρωση των θεσμών», απλώς αναπαρήγαγαν μια ερμηνεία ευρείας κατανάλωσης. Η οργή δεν είναι τόσο απέναντι στην οικονομική κρίση (στην ψυχανάλυση άλλωστε όπως και στην γιουνγκιανή ψυχολογία τα χρήματα και κάθε τι που σχετίζεται με αυτά είναι συμβολισμοί των βαθύτερων, συναισθηματικών αναγκών μας) όσο απέναντι στην κρίση των σχέσεων μας με την Φύση,  με τους άλλους και κυρίως με τις ανώτερες πνευματικές μας ανάγκες- η εκπλήρωση των οποίων θα μπορέσει να δώσει το πολυπόθητο νόημα στη ζωή μας.

Η διαρκής αύξηση των ψυχικών διαταραχών δεν είναι τυχαία. Ο σημερινός άνθρωπος έχει περιέλθει σε τέτοια κατάσταση μονοδιάστατης ανάπτυξης καί επιβίωσης που μοιάζει πραγματικά  να «προκαλεί την τύχη του» (Jung). Η μοναξιά, το άγχος, η απομόνωση των ανθρώπων, η αύξηση της κατάθλιψης και των ψυχοσωματικών παθήσεων παγκοσμίως, είναι επίσης εκδηλώσεις του Νόμου της Εναντιοδρομίας απέναντι σε μια εποχή πλούσιας τεχνολογικά και υλικά αλλά πολύ φτωχής σε συναισθηματικές αποχρώσεις που χαρακτηρίζονται από μια λεπτοφυή πνευματικότητα.

Ειδικά στην σύγχρονη εποχή που ζούμε και στο επίπεδο που βρίσκεται ο σημερινός πολιτισμός, ο άνθρωπος μοιάζει πιο διχασμένος, πιο διασπασμένος από ποτέ. «Η Ηρακλειτική αρμονία των αντιθέτων δείχνει να έχει διαταραχθεί σοβαρά» όπως σημειώνει εύστοχα ο Γιάννης Γεωργακόπουλος. Και όταν η αρμονία των αντιθέτων διαταράσσεται, η εύθραυστη ψυχική ισορροπία κλονίζεται και καταρρέει. Κανένας πολιτισμός δεν μπορεί να είναι βιώσιμος όταν αναπτύσσεται προς μία μόνο κατεύθυνση.

ΑΠΟΔΙΚΟΠΟΙΩΝΤΑΣ ΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

Η Αναλυτική Ψυχολογία του Jung είχε ενσωματώσει στις ψυχοθεραπευτικές μεθόδους της την τεράστια θεραπευτική αξία του Ηρακλειτικού Νόμου της Εναντιοδρομίας: ότι είναι χρήσιμο για τον άνθρωπο και τον εξυπηρετεί στην αυγή της ζωής του, θα πάψει να τον εξυπηρετεί το απομεσήμερο και πολύ περισσότερο στο σούρουπο του γήινου ταξιδιού του.

Αναλύοντας κατ’αυτόν τον τρόπο την Εναντιοδρομία, ο Jung μπόρεσε να επινοήσει διαφορετικές θεραπευτικές τεχνικές και να τις προσαρμόσει ανάλογα με το ηλικιακό στάδιο των ασθενών του, ώστε να καλύπτει τις ασυνείδητες κάθε φορά ανάγκες τους και επιθυμίες τους. Με την Εναντιοδρομία, η χρησιμότητα των εμπειριών του παρελθόντος μεταστοιχειώνεται σε σοφία των αναγκών του παρόντος. Ο άνθρωπος τότε δεν έχει ανάγκη να ξαναζήσει ότι έζησε, εμμένοντας πεισματικά σε έναν ξεπερασμένο και άκαμπτο τρόπο ζωής, αλλά αποφασίζει να προχωρήσει συνειδητά μπροστά, συνθέτοντας ξανά τη ζωή του.

Με όσα ειπώθηκαν παραπάνω, γίνεται πλέον πιο σαφής η ανεκτίμητη αξία που έχει η κατανόηση και η αποκρυπτογράφηση του Νόμου της Εναντιοδρομίας στην ψυχοθεραπεία. Η αποκωδικοποίηση των απρόσμενων γεγονότων της ζωής και των ψυχοσωματικών διαταραχών, αλλά και των ακραίων ακόμα κοινωνικών φαινομένων, βοηθούν τον άνθρωπο να αποκτήσει μια άλλη οπτική απέναντι σε ότι του συμβαίνει και σε ότι παρατηρεί, ώστε να μπορέσει τελικά να συνενώσει όλα τα διασπασμένα στοιχεία μέσα του και να κατανοήσει πως η ψυχική του υγεία βρίσκεται στην ένωση των αντιθέτων και όχι στο βίαιο διαχωρισμό τους.

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Ο Νόμος της Εναντιοδρομίας βρίσκεται πολύ κοντά στον άλλο κορυφαίο Νόμο, το Νόμο της Ενότητας: όλα ξεκινούν από την ίδια Ανώτερη Πηγή, επομένως και τα «αντίθετα» συνδέονται, ενώνονται μεταξύ τους και δεν διαχωρίζονται: «από όλα το ένα κι από το ένα τα πάντα» (Ηράκλειτος, απ.10). Ακόμα και οι δυσάρεστες, οι επώδυνες εμπειρίες που βιώνουμε, μας συμβαίνουν πάντα για έναν ανώτερο σκοπό.

Το κακό δε βρίσκεται απέναντι από το καλό, αλλά ακριβώς δίπλα. Τα δυσάρεστα γεγονότα της ζωής δεν είναι οι αντίθετοι πόλοι των ευχάριστων καταστάσεων, αλλά το απαραίτητο συμπλήρωμά τους, ώστε να κατανοήσουμε τον ανώτερο προορισμό του γήινου ταξιδιού μας (Εναντιοδρομία) και να ενωθούμε με τον διχασμένο εαυτό μας, με τους συνανθρώπους μας, και τελικά με την ίδια τη Ζωή (Νόμος της Ενότητας).

Ο Νόμος της Εναντιοδρομίας όπως και ο Νόμος της Ενότητας δεν είναι μια ακόμα μεταφυσική προσέγγιση. Είναι ένας πραγματικός, ψυχολογικός Νόμος, που προάγει την αυτογνωσία και κατ’επέκταση τη ψυχική υγεία του ανθρώπου και αποτελεί αληθινό κλειδί γνώσης που ανοίγει τις πόρτες στην ιδιαίτερη και λεπτή τέχνη της ψυχοθεραπείας. 

 xemandrios1

Συνέντευξη απο έναν γιατρό της ψυχής

Μια σπουδαία συνέντευξη από τον ψυχίατρο κ. Δημήτρη Καραγιάννη η οποία θα γαληνέψει την ψυχή σας και θα σας δώσει ώθηση να ευθυγραμμίσετε τη ζωής σας και να επαναπροσδιορίσετε τους στόχους σας.

Ζούμε σε μια πολύ δύσκολη περίοδο με έντονο άγχος για τη βιωτή μας και την οικογένειά μας καθώς και για το μέλλον της πατρίδας μας, από πού θα πρέπει να αντλεί δύναμη ο άνθρωπος για να ανταπεξέρχεται στις δυσκολίες της ζωής;

Οι δυσκολίες είναι πραγματικές. Αντίθετα προς την προηγούμενη κατάσταση της κοινωνίας μας που ήταν ναρκωμένη και δεν συνειδητοποιούσε την πραγματικότητα, οι υπεύθυνοι  άνθρωποι σήμερα κινητοποιούν το υπαρξιακό άγχος που αντιστοιχεί στην πλήρη εγρήγορση για την συνειδητοποίηση του προβλήματος και την παραγωγή μιας λειτουργικής λύσης.

Έχουμε να θεωρούμε ότι οι δυσκολίες στη ζωή μας είναι δοσμένες και δεν περιορίζονται μόνο στα οικονομικά θέματα, αλλά αφορούν την περιοδική ύπαρξη των καταστροφικών φυσικών φαινομένων, τις ανθρώπινες σχέσεις, την φθαρτότητα του σώματος με τις ασθένειες και τελικά τον ίδιο τον θάνατο.

Επομένως οι όποιες κοινωνικές ή προσωπικές αναταράξεις που ποτέ βέβαια δεν είναι καλοδεχούμενες, προσφέρουν την δυνατότητα να αναρωτηθεί ο καθένας μας τι είναι αυτό που δεν είναι πεπερασμένο. Τι είναι αυτό που δεν είναι αναλώσιμο. Τι είναι αυτό που όχι μόνο προσφέρει καταφύγιο στις δύσκολες ώρες, αλλά που η αλήθεια του χαριτώνει την ύπαρξη.

Πιστεύετε  ότι η συσσωρευμένη κοινωνική πίεση θα μας οδηγήσει σε αδιέξοδο, ή θα αποτελέσει αφορμή για νέους δρόμους και καινοτόμες λύσεις;

Είναι αλήθεια ότι η κοινωνική αποσταθεροποίηση έχει διαμορφώσει μια αφόρητη πίεση στους ανθρώπους, με συνέπεια να αισθάνονται μια διαρκή ένταση.  Αυτή η κατάσταση από μόνη της οδηγεί σε άσκοπες διαμάχες ή τελικά σε αίσθηση αδιεξόδου και τελικά σε παραίτηση.

Παράλληλα όμως οι άνθρωποι εκείνοι που δεν θεωρούν τίποτα ως δοσμένο και έχουν μάθει να στοχεύουν στην δημιουργία και όχι στην εξασφάλιση, αντιλαμβάνονται την κρίση με όρους πρόκλησης και αναζητούν λύσεις νέες, έξω από την πεπατημένες και τότε δεν περιμένουν να αλλάξει η κατάσταση για να νιώσουν καλά. Τέτοιοι άνθρωποι είναι εκείνοι που σε κάθε εποχή ξεφεύγουν από τα δεδομένα και δημιουργούν τις καινοτόμες λύσεις.

Σήμερα η ανεργία έχει υπερβεί κάθε όριο, η απαισιοδοξία έχει κυριεύσει τους περισσότερους συμπολίτες μας. Ποια θα ήταν η συμβουλή σας στους συμπολίτες μας που μαστίζονται από όλα αυτά τα προβλήματα;

Η ανεργία είναι μια αφύσικη κατάσταση που διαλύει την δημιουργική ζωή. Δεν μπορεί ένας άνθρωπος ακόμη και αν δεν έχει οικονομικό πρόβλημα να μην εργάζεται και να μην καταστρέφεται η υπόστασή του.

Η επιβαλλόμενη γενικευμένη ανεργία δίχως προοπτικές και με την συνεπαγόμενη οικονομική ασφυξία που πνίγει κάθε στοιχειώδη καθημερινή ανάγκη, είναι αφόρητη για όποιον την ζει. Δημιουργεί ενοχές και επομένως οδηγεί στην εξουθένωση, στην κατάθλιψη και στην παραίτηση.

Είναι πολύ σημαντικό σε τέτοιες καταστάσεις κανείς να μην αποδεχθεί το αυτονόητο και να αναζητήσει προσωπικές λύσεις που να υπερβαίνουν τα όποια αντικειμενικά δεδομένα. Να μην αναζητά άλλοθι, αλλά λύσεις που κανείς δεν θα του χαρίσει, αλλά που μόνος του θα ανακαλύψει, αξιοποιώντας τα όποια προσωπικά του τάλαντα.

Ο τρόπος ζωής τις τελευταίες δεκαετίες έχει αλλάξει στη πατρίδα μας. Ο κοινωνικός ιστός της χώρας μας έχει επηρεαστεί προς ένα αλλιώτικο κοινωνικό μοντέλο, οι οικογένεια πλέον δεν είναι στις άμεσες προτεραιότητες των νέων ανθρώπων. Τι επιπτώσεις μπορεί να έχει στο θεμέλιο λίθο της χώρας μας που είναι η οικογένεια, τα επόμενα χρόνια;

Η οικογένεια δεν είναι ένας υποχρεωτικός κοινωνικός θεσμός, δεν είναι μια αναγκαία δέσμευση, δεν είναι μια σύμβαση, δεν είναι μια συντηρητική λύση που πρέπει να διατηρηθεί, δεν αποτελεί μια αποκατάσταση, δεν είναι μια νομιμοποίηση μιας ερωτικής σχέσης, δεν είναι καταφύγιο για ανθρώπους που έχουν κουραστεί με την μοναξιά τους.

Η οικογένεια είναι μια συναρπαστική περιπέτεια ικανών ανθρώπων που αποφασίζουν να πουν ναι στη ζωή. Η οικογένεια είναι η διαχρονική συμπόρευση δύο νέων που δεν θέλουν να ζήσουν μόνο κάποιες κοινές στιγμές ευχαρίστησης.

Η οικογένεια είναι η απόφαση να δημιουργήσεις το μικροκλίμα που θα ζεις, που θα μπορεί να υπερβαίνει το ευρύτερο τοξικό κοινωνικό κλίμα. Η οικογένεια είναι η δυνατότητα να συνυπάρχουν διαφορετικές γενιές ανθρώπων και να εμπλουτίζονται μέσα από την αλληλαντίδρασή τους. Η οικογένεια είναι η ευλογημένη δυνατότητα να καλύπτονται οι ανάγκες της επιβίωσης, αλλά και να καλλιεργείται η ομορφιά της ζωής.

Επομένως μπορούμε να εμπιστευτούμε ότι οι νέοι άνθρωποι που δεν συμβιβάζονται με την μιζέρια του βολέματος θα βρουν τους τρόπους να δημιουργήσουν με ερωτική επαναστατική έμπνευση τις δικές τους μοναδικές και ανεπανάληπτες συντροφικές σχέσεις που αποτελούν την αναγκαία προϋπόθεση για ανάπτυξη μιας λειτουργικής οικογένειας.

Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι προϋποθέσεις για μια ευτυχισμένη οικογενειακή ζωή;

Ο κάθε σύντροφος να αναπτύσσει την δική του προσωπικότητα. Να πιστεύει στη δυνατότητα ύπαρξης  ευτυχίας στη ζωή, αλλά να μην περιμένει από κανένα να του την χαρίσει. Να επενδύει στη συντροφική ερωτική σχέση και επομένως να αναζητά τρόπους, που θα την ανανεώνουν.  Να αναδεικνύει τον – την σύντροφό του. Να μην αφήνουν τρίτους να τους καθορίζουν τη ζωή, αλλά και να μην κλειστούν σε μια αποστειρωμένη σχέση. Να φροντίζουν τα παιδιά τους, αλλά να μην παραμελούν τη σχέση τους. Να ανακαλύψουν τις δικές τους υπερβατικές προσωπικές αναφορές και να καλλιεργούν την πνευματικότητα που υπερβαίνει την κατανάλωση ευχαρίστησης,  τις ατομικές ανεπάρκειες και τις επώδυνες καταστάσεις της ζωής.

Πως θα πρέπει ένας γονιός να εκδηλώνει την αγάπη του στα παιδιά του;

Η αγάπη του γονιού προς τα παιδιά του είναι μοναδική, καθώς είναι απροϋπόθετη. Δεν θέτει όρους. Δεν απαιτεί αντικειμενικές προϋποθέσεις. Δεν επενδύει σε ανταποδώσεις. Προσφέρει, αλλά δεν χαρίζεται. Υπομένει, αλλά δεν ανέχεται. Εμπιστεύεται, αλλά δεν αδιαφορεί. Ελευθερώνει, αλλά δεν εγκαταλείπει. Ενδυναμώνει, αλλά δεν πιέζει. Λυπάται, αλλά δεν απογοητεύεται. Καμαρώνει, αλλά δεν συγκρίνει. Περιβάλλει, αλλά δεν περικλείει. Γνωρίζει ότι η τιμή να φροντίσει τα παιδιά του είναι μια ευλογία που του προσφέρθηκε, αλλά ότι τελικά τα παιδιά του δεν του ανήκουν.

Θα είχατε τη καλοσύνη να μας πείτε επιγραμματικά κάποιους τρόπους, οι οποίοι θα μας βοηθούσαν να πειθαρχήσουμε τα παιδιά μας; Για παράδειγμα το «ξύλο» ακόμα και στην πιο αθώα εκδοχή του, μπορεί να αποτελέσει παιδαγωγικό μέσο; Τι κάνουμε όταν το παιδί μας δεν πειθαρχεί με κανέναν τρόπο;

Στόχος δεν μπορεί να είναι η πειθαρχία, αλλά η υπεύθυνη ανάληψη από το παιδί της δικής του ζωής. Το παιδί δεν αντιστοιχεί να υποκύψει στον γονιό του. Η πειθαρχία δεν είναι αυτοσκοπός. Τα όρια είναι προϋποθέσεις ανάπτυξης και ελευθερίας του παιδιού και του ανθρώπου. Τίθενται κανόνες που δεν αφορούν ιδιοτροπίες και απαιτήσεις του γονιού, αλλά παριστούν όρους για την ανέλιξή του, την ανεξαρτησία του και την σταδιακή ανέλιξή του σε λειτουργικό άνθρωπο.

Ο γονιός που άλλοτε χαρίζεται και άλλοτε θυμώνει δεν πορεύεται υπεύθυνα, αλλά εκπαιδεύει το παιδί του να τον περιφρονεί. Ο γονιός που οδηγεί το παιδί του στο να μη τον ακούει και τελικά καταφεύγει στην καταστολή, δεν γνωρίζει να εμπνέει. Θα πρέπει να αναρωτηθεί για την δική του πορεία. Μήπως ο ίδιος έχει χάσει την χαρά του και κάνει απλώς τις υποχρεώσεις του; Μήπως δεν έχει φροντίσει τον προσωπικό χώρο και χρόνο, την συντροφική ερωτική του σχέση και έχει καταντήσει διεκπεραιωτής της καθημερινότητας; Μήπως έχει απαιτήσεις που δεν δικαιολογούνται από την αναπτυξιακή φάση του παιδιού του; Μήπως έχει μετατρέψει σε  υποχρεώσεις τα θέματα ζωής του παιδιού του (φαγητό , ντύσιμο, διάβασμα, ύπνος…)

Πως βιώνει την αδικία ή ανθρώπινη ψυχή; πως συμβάλλει η ελπίδα μας για τη μεταθανάτιο ζωή και τη Θεία Δικαιοσύνη, στην ανάπτυξη της «ΥΠΟΜΟΝΗΣ» στον κόσμο αυτό;

Η υπομονή στην Χριστιανική θεολογία και στην υπαρξιακή ψυχοθεραπεία δεν ταυτίζεται με μια στωική  παθητικότητα, όπως στις Ανατολικές θρησκείες που υποτιμούν την ζωή αυτή και ζητούν την απάθεια. Η ύπαρξη μιας άλλης ζωής δεν υποτιμά αυτή, αλλά δίνει το μέτρο του τι είναι σημαντικό και τι όχι. Προσφέρει την δυνατότητα να νοηματοδοτήσει ο καθένας μας την ύπαρξή του με κριτήρια που δεν είναι επιφανειακά.

Το ζητούμενο είναι η ευχαριστιακή βίωση αυτής της ζωής και αυτό συνεπάγεται την υπέρβαση της ατομικότητας. Την συνειδητοποίηση ότι σ’ αυτή τη ζωή η ύπαρξη αδικιών είναι δεδομένη, αλλά σ’ εμάς τίθεται το ζήτημα το πώς θα σταθούμε απέναντί τους. Θα ακινητοποιηθούμε; Θα μηρυκάζουμε τις αδικίες και θα βουλιάζουμε σε καταθλιπτικές σκέψεις και συναισθήματα; Εξ’ άλλου η Θεία Δικαιοσύνη ταυτίζεται με το Θείο έλεος και επομένως δεν σχετίζεται με τιμωρίες, αλλά με την Χάρη.

Υπάρχουν πολλές μορφές αγάπης; και αν ναι, μπαίνουν σε ιεραρχία;

Η αγάπη είναι μια και παίρνει την μορφή, ανάλογα με το είδος της σχέσης. Ο ύμνος της αγάπης του Αποστόλου Παύλου είναι αξεπέραστος στους όρους που διέπουν την αυθεντική αγάπη. Δυστυχώς ακόμη και τώρα αναφερόμαστε στην αγάπη μας, ενώ η στάση μας έχει κτητικότητα, ιδιοτέλεια, ανελευθερία, δυσπιστία, έπαρση, φόβο για απώλεια.

Η υπομονή είναι αρετή ή πολλές φορές παίρνει τη μορφή της ανοχής με αποτέλεσμα να αποτελεί εμπόδιο στην επικοινωνία των ανθρώπων;

Ναι, σαφέστατα. Η ανοχή προς τους άλλους ενέχει κατηγόρια εναντίον τους, έστω και αν δεν εκφράζεται ανοιχτά. Η ανοχή υποτιμά και ενοχοποιεί. Επομένως η ανοχή δεν επιτρέπει την αυθεντική επικοινωνία. Δεν κατανοεί. Δεν επεξεργάζεται. Δεν αφουγκράζεται. Σνομπάρει.

Η αρετή της αυθεντικής υπομονής είναι το εργαστήριο της αυτογνωσίας. Είναι η υπέρβαση της μίζερης αυταρέσκειας. Δεν ησυχάζει. Δεν περιμένει. Αναζητά. Διευρύνει τους ορίζοντες πέρα από την ατομική αυτοδικαίωση. Αναδεικνύει τις δυνάμεις που δεν σχετίζονται με τον ανταγωνισμό. Δικαιώνει την ανθρώπινη ομορφιά.

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το να θυσιάζεσαι για τους άλλους είναι η μέγιστη εκδήλωση αγάπης προς το συνάνθρωπο. Ποια η γνώμη σας στο θέμα αυτό; Πρέπει να βάζουμε όρια στη «ΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑ» μας;

Η θυσία του εαυτού για κάποιο στόχο που υπερβαίνει την ατομικότητα αποτελεί μια συγκλονιστική στάση που καταξιώνει την ύπαρξη και επιβεβαιώνει με την ακραία στάση της, την ύπαρξη της ελευθερίας του προσώπου.

Η αυθεντική θυσία αποτελεί την γελοιοποίηση όσων επιμένουν στη μιζέρια ότι όλα καθορίζονται μόνο από το ένστικτο της επιβίωσης.

Η αυθεντική θυσία σε αντίθεση με τις ευρέως κυκλοφορούσες απόψεις, δεν έχει καμιά σχέση με την αυτοκαταστροφή.

Η αυθεντική θυσία είναι η ανάδειξη ενός εαυτού που υπερβαίνει τα όρια της επιβίωσης και τα δεσμά της ατομικότητας και πετά στους ουρανούς της ελευθερίας.

Η αυθεντική θυσία δεν περιμένει ανταπόδοση, αφού περιέχει μια άφατη χαρά. Δεν περιμένει αναγνώριση, γιατί δεν γίνεται για τους άλλους.

Η αυθεντική θυσία δεν είναι μια μαζοχιστική στάση που επιζητά τον πόνο, αλλά μια συνεπής ανυποχώρητη στάση που είναι προσανατολισμένη προς το δικαίωμα μιας ακέραιης ζωής.

Η δοτικότητα όμως, όπως καταγράφεται δεν αφορά το αυθεντικό βίωμα της θυσίας, αλλά μια υποχωρητική στάση, μια δουλικότητα, μια προσπάθεια εξευμενισμού, μια δωροδοκία, μια ενδοτικότητα που μπορεί να απευθύνεται σε ένα πρόσωπο που το θεωρούμε σπουδαίο και προσπαθούμε να το κάνουμε να ενδιαφερθεί για μας και να μας αγαπήσει ή σε ένα πρόσωπο που το υποτιμούμε, το λυπόμαστε και του χαριζόμαστε. Όμως σ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν πρέπει απλώς να βάζουμε κάποια στιγμή όριο, αλλά να απέχουμε παντελώς από τέτοιες μορφές σχέσης που ποτέ δεν οδηγούν σε καλή έκβαση.

Το επάγγελμά σας, ψυχίατρος, είναι το επάγγελμα που «γιατρεύει τις ψυχές των ανθρώπων», άρα είσαστε ο ειδικός επιστήμονας στον οποίο βρίσκω την ευκαιρία να κάνω ένα ερώτημα που πάντα με απασχολούσε, τι είναι «ψυχή» και ποια είναι η φύση της ψυχής; Το ξέρω ότι θα μπορούσατε να γράψετε τόμους ολόκληρους αλλά θα ήθελα με λίγα λόγια να μου πείτε.

Όντως, θα μπορούσαν να γραφούν τόμοι και υπάρχουν και διαφορετικές καταγραφές. Στη δική μου κατανόηση η ψυχή ταυτίζεται με την ολότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Τελικά επιστήμη και πίστη είναι δύο διαφορετικοί δρόμοι; Είναι μια ερώτηση θα ήθελαν να σας ρωτήσουν πολλοί από τους αναγνώστες του pentapostagma.gr

Είναι δύο διαφορετικοί δρόμοι που αναζητούν με διαφορετικούς όρους την Αλήθεια. Αν οι δρόμοι αυτοί είναι αυθεντικοί, σέβονται τη διαφορετικότητά τους και δεν συγκρούονται. Αντίθετα αν μεταβολιστούν, δύναται να προσφέρουν και νέες προοπτικές στον άλλο δρόμο. Οι συγκρούσεις ανάμεσα στην πίστη και στην επιστήμη αφορούν ανασφαλείς ημιμαθείς επιστήμονες και ανασφαλείς φανατικούς θρησκευόμενους.

Για το τέλος κ. Καραγιάννη θα θέλαμε να μας πείτε, τι είναι αυτό που θεωρείτε ως την κύρια προτεραιότητα του ανθρώπου, αυτό το οποίο πρέπει να έχει συνέχεια στο μυαλό του ένας άνθρωπος ως μπούσουλα για τη ζωή του.

Η ζωή μας είναι πεπερασμένη. Αν την αναλώνουμε σε πίκρες για ανθρώπους ή καταστάσεις, τότε θα την έχουμε μόνοι μας καταστρέψει και ας μην αναζητούμε άλλοθι. Είναι πολύ σημαντικό ο καθένας μας επομένως να αποφασίσει σε συνειδητό επίπεδο για το τι μπορεί να δώσει νόημα στην ύπαρξή του κατά τρόπο που θα μπορεί να ζήσει ευχαριστιακά τη ζήση του.

κ. Καραγιάννη ήταν πραγματικά τιμή μας, να δεχθείτε τη πρότασή μας και να μας δώσετε τη συνέντευξη αυτή. Οι συμβουλές σας μας οδηγούν σε μια αναζήτηση για μια καλύτερη κοινωνία με τον εαυτό μας, τον συνάνθρωπό μας, το Θεό...


pentapostagma.gr

Επίκουρος

Οποιες κι αν είναι οι θρησκευτικές ή οι φιλοσοφικές μας πεποιθησεις περί των αιωνίων υπαρξιακών ερωτημάτων, καλό είναι να γνωρίζουμε τις απόψεις του φιλοσόφου για τον οποίο ο Νίτσε είπε: "Η επιστήμη έχει βαλθεί να επιβεβαιώσει τον Επίκουρο"

Το παρακάτω κείμενο είναι από τα πιο συμπυκνωμένα και αποδίδει με συντομία και σαφήνεια την Επικούρεια κοσμοθεωρία:

Ο φιλόσοφος Επίκουρος που γεννήθηκε στη Σάμο, γιος του Αθηναίου Νεοκλή, ήταν ιδρυτής της Σχολής των Επικουρείων στην Αθήνα. Σε ηλικία 14 ετών άκουσε μαθήματα από τον πλατωνιστή Πάμφιλο. Για τη φιλοσοφική του εξέλιξη έπαιξε ρόλο η σπουδή του (327-324) με δάσκαλο τον Ναυσιφάνη, ο οποίος του δίδαξε την Ατομιστική του Δημόκριτου και τη θεωρία της ηδονής της Κυρηναϊκής Σχολής. Αργότερα ο ίδιος έλεγε ότι όλα όσα ήξερε τα έμαθε μόνος του, γιατί οι δάσκαλοι δεν μπορούσαν να του εξηγήσουν, τί υπήρχε πριν από το χάος, από το οποίο προέκυψε η ζωή.

Στα έτη 323-321 ο Επίκουρος ήταν στρατιώτης στην Αθήνα. Το 323 πέθανε ο Μεγαλέξανδρος στη Βαβυλώνα, με αποτέλεσμα το 322 να ξεσηκωθούν οι Αθηναίοι ενάντια στους Μακεδόνες. Ταυτόχρονα ο Αριστοτέλης, φοβούμενος λιντσάρισμα, εγκατέλειψε το «Λύκειο», τη Σχολή που είχε στην Αθήνα και διέφυγε στη Χαλκίδα όπου, μετά από λίγο καιρό, πέθανε. Η προσπάθεια των Αθηναίων για απεξάρτηση από τους Μακεδόνες κατέληξε σε ήττα, οπότε ο πατέρας του Επίκουρου εξεδιώχθη με άλλους Αθηναίους από τη Σάμο και κατέφυγε στον ιωνικό Κολοφώνα. Εκεί εγκαταστάθηκε και ο Επίκουρος, όπου εμβάθυνε σε φιλοσοφικά προβλήματα, στη συνέχεια δίδαξε δε στη Μυτιλήνη και στη Λάμψακο (Ελλήσποντος).

Αρκετοί φίλοι και μαθητές από τη Μυτιλήνη και τη Λάμψακο ακολούθησαν τον Επίκουρο στην Αθήνα, όταν αυτός ίδρυσε τη σχολή του «Κήπου», κάπου στο σημερινό Βοτανικό, μεταξύ Διπύλου και Ακαδημίας. Περίπου την ίδια εποχή ίδρυσε σχολή στην «Ποικίλη Στοά» και ο Ζήνων ο Κιτιεύς. Η επικούρεια Σχολή του «Κήπου» καλλιεργούσε φιλοσοφικό ανταγωνισμό με τους ακαδημαϊκούς (πλατωνικούς) και τους περιπατητικούς (αριστοτελικούς). Στον «Κήπο» δίδαξε ο Επίκουρος περίπου 40 χρόνια.

Οι επικούρειοι είχαν φυσιοκρατικές αντιλήψεις και μίλαγαν ενάντια στις δεισιδαιμονίες, τη μαντική, τα θρησκευτικά ιερατεία και τους δημοκόπους πολιτευτές, προκαλώντας έτσι την αντιπάθεια των κατεστημένων ολιγαρχικών κύκλων. Τα κυριότερα έργα του ίδιου του Επίκουρου γέμιζαν περί τους 300 παπύρους, έχουν όμως διασωθεί ελάχιστα, γιατί τα περισσότερα καταστράφηκαν κατά τις συστηματικές πυρπολήσεις βιβλιοθηκών από τον 4ο αιώνα μ.Χ. και μετά.

Στην επικούρεια διδασκαλία διαιρείται η φιλοσοφία, η οποία θεωρείται «φάρμακο της ψυχής», σε τρεις τομείς, τη φυσική, τη λογική και την ηθική. Υπέρτατο αγαθό κατά τον Επίκουρο είναι η ευχαρίστηση στη ζωή, για την απόλαυση της οποίας πρέπει να επιστρατεύονται όλες οι προσπάθειες του ανθρώπου. Η επικούρεια ευχαρίστηση (ηδονή) αφορούσε όλες τις ψυχικές απολαύσεις, την καλλιέργεια του πνεύματος και την άσκηση της αρετής, χωρίς έπαρση και αυτοπροβολή. Σε επιστολή του προς τον Μενοικέα ο Επίκουρος γράφει:

«Όταν λέμε ότι σκοπός είναι η ηδονή, δεν εννοούμε τις ηδονές του ασώτου και αυτές που βρίσκονται μέσα στις απολαύσεις, όπως νομίζουν μερικοί που το αγνοούν και δεν το παραδέχονται ή είναι κακώς πληροφορημένοι. Αλλά εννοούμε να μην πονάει το σώμα και να μην ταράσσεται η ψυχή.»

Οι ιδανικές καταστάσεις για τον άνθρωπο είναι, αρνητικά μεν η αταραξία, η αφοβία και η απονία και θετικά, η ευθυμία, η χαρά, η ευφροσύνη και η απαλλαγή από το φόβο του θανάτου. Κύρια προσπάθεια του ανθρώπου πρέπει να είναι η απολύτρωση από τον πόνο, η οποία εξασφαλίζει μία παθητική ηδονή. Η φιλοσοφία του Επίκουρου για τον τρόπο διαβίωσης των ανθρώπων συμπυκνώνεται στο «λάθε βιώσας» (= να ζεις απαρατήρητος, να μην επιδιώκεις την προβολή). Στην ίδια επιστολή του προς Μενοικέα γράφει ο Επίκουρος:

«Το πιο φρικτό από τα κακά, ο θάνατος, δεν είναι τίποτα για μας (τους επικούρειους), επειδή όταν υπάρχουμε εμείς, αυτός δεν υπάρχει, και όταν επέλθει ο θάνατος, τότε δεν υπάρχουμε εμείς.»

Για το δίλημμα πεπερασμένη – αιώνια ζωή που εισάγουν τεχνητά οι θρησκείες ώστε να προσφέρουν υπηρεσίες με διάφορες αυθαίρετες κατασκευές περί αιωνιότητας της ζωής, έγραφε:

«Η σωστή γνώση πως ο θάνατος δεν είναι τίποτα για μας, κάνει απολαυστική τη θνητότητα της ζωής, όχι επειδή της προσθέτει άπειρο χρόνο, αλλά επειδή την απαλλάσσει από τον πόθο της αθανασίας.»

Ενώ ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης θεωρούσαν τα ουράνια σώματα θεϊκές μονάδες με αυτοτελή βούληση, τα οποία παρακολουθούσαν τους ανθρώπους, ο Επίκουρος γράφει ότι αυτά τα σώματα πήραν από την αρχή, μαζί με το σφαιρικό τους σχήμα, την αναγκαιότητα και περιοδικότητα των κινήσεών τους και δεν πρόκειται για μακάριες και άφθαρτες οντότητες.

Αναφέρει ο Επίκουρος για τη θεωρία του

Ηδονή είναι να μην πονάει το σώμα και να μην ταράσσεται η ψυχή.

Η αξία της γνώσης, υποστηρίζει ο Επίκουρος, αντίθετα με τον Αριστοτέλη, μετριέται με τη χρησιμότητά της. Η γνώση πρέπει να βοηθάει για να εκλείψουν οι δεισιδαιμονίες και οι πλάνες και για να κατακτήσει ο άνθρωπος το ανώτερο αγαθό που είναι η ψυχική γαλήνη. Δεν υπάρχει και δεν χρειαζόμαστε γνώση που δεν έχει σχέση με τη ζωή, που δεν μεγαλώνει την ευτυχία μας, που δεν μειώνει τον πόνο μας – επικούρειες αντιλήψεις που επικράτησαν οριστικά από την Αναγέννηση και εντεύθεν.

Επίσης έγραψε

«Η σωστή γνώση πως ο θάνατος δεν είναι τίποτα για μας, κάνει απολαυστική τη θνητότητα της ζωής, όχι επειδή της προσθέτει άπειρο χρόνο, αλλά επειδή την απαλλάσσει από τον πόθο της αθανασίας.»

Επίσης αντίθετα με τον Αριστοτέλη, ο Επίκουρος θεωρεί τις γυναίκες ισότιμες στην κοινωνική ζωή με τους άνδρες και τις δέχεται ως μαθήτριες στη Σχολή. Εξ ίσου ισότιμη ανθρώπινη αντιμετώπιση αξίζουν οι δούλοι, οι οποίοι μπορούσαν να παρακολουθούν μαθήματα στον Κήπο και να αναδειχθούν σε φιλοσόφους. Το όνομα ενός εξ αυτών, Μυς, διασώθηκε σε μας από τον ιστορικό Λαέρτιο. Για τις γυναίκες έγραψε ο Επίκουρος:

«Η γυναίκα σου να σε σέβεται πρέπει και όχι να σε φοβάται, διότι δεν την πήρες για υπηρέτρια, αλλά για σύντροφο στη ζωή.»

Μια σύγκριση αυτών των αντιλήψεων με αντίστοιχες μεταγενέστερες που επικράτησαν στον ελληνόφωνο χώρο, δείχνει ποια ανατολίτικη οπισθοδρομικότητα επεβλήθη στον Ελληνισμό με τις μεσανατολικές δοξασίες.

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολεμικών και πολιτικών ανακατατάξεων των ελληνιστικών κρατών, όπου τίθενται ερωτήματα για ανεξαρτησία (από τους Μακεδόνες) και αυτονομία των πόλεων, οι Επικούρειοι έχουν σαφή άποψη για το θέμα των πατρίδων, όχι με την ιδιοκτησιακή έννοια που δημιουργούν στους ανθρώπους, μέχρι των ημερών μας, οι κυβερνήτες για λόγους διατήρησης της εξουσίας και διακίνησης εξοπλισμών, αλλά με την έννοια του ενιαίου περιβάλλοντος, της κοινής πατρίδας και της αδελφοσύνης επί Γης. Έγραφε ο επικούρειος Διογένης Οινοανδέας (2ος αιώνα π.Χ.):

«Με το κάθε κομμάτιασμα της γης βέβαια άλλη είναι η πατρίδα για τον καθένα. Αλλά εάν δούμε όλη την επιφάνεια αυτού του κόσμου, τότε μία είναι η πατρίδα όλων μας, όλη η Γη, και μία η κατοικία μας, όλος ο κόσμος.»

Αντιλήψεις, οι οποίες επανέρχονται τον 21ο αιώνα ως νέες σοφίες, μπροστά στα πολλαπλά προβλήματα που προέκυψαν, είτε από τις φυσικές αλλαγές, είτε από τις δραστηριότητες του ανθρώπου, π.χ. επιβάρυνση περιβάλλοντος, πυρηνικά όπλα, διατροφικά προβλήματα, ενεργειακή ανεπάρκεια, αμάθεια και οπισθοδρομικότητα κ.ά.

Οι θεοί, κατά την επικούρεια αντίληψη, δεν ανακατεύονται στα ανθρώπινα, δεν κάνουν χάρες και δεν δέχονται δώρα. Αν έκαναν δε πράγματι οι θεοί όσα τους ζητούσαν οι άνθρωποι, θα εξαφανιζόταν η ανθρωπότητα, γιατί όλοι επιζητούν και εύχονται το κακό των άλλων… Για κάθε στιγμή και κάθε δυσκολία της ανθρώπινης ζωής, οι επικούρειοι φιλόσοφοι είχαν διατυπώσει ως πνευματικό βοήθημα την τετραφάρμακον, τέσσερις φράσεις για συνεχή χρήση:

«Δεν μας φοβίζει ο θεός, δεν μας ανησυχεί ο θάνατος, εύκολα αποκτιέται το Καλό, εύκολα υποφέρεται το Κακό.»

Αυτό δηλώνει ότι, πέρα από τις φυσικές δυνάμεις και τους νόμους του σύμπαντος,

• δεν υπάρχουν θεοί τιμωροί και μπαμπούλες, όπως επαναλαμβάνουν καταπιεστικά
  οι θρησκείες, οπότε και δεν χρειάζεται κάποιος να ζει με το φόβο τους
• δεν μας ανησυχεί ο θάνατος που δεν μας αφορά, εφόσον εμείς δεν υπάρχουμε πια
• το καλό που χρειάζεται για να ζήσει κάποιος, σύμφωνα με τις πνευματικές, ψυχικές και σωματικές ανάγκες του, αποκτάται  για έναν ολιγαρκή άνθρωπο εύκολα και τέλος,
• με την επικούρεια αταραξία αντιμετωπίζεται κάθε κακό, κάθε δυσάρεστη κατάσταση και κάθε φόβος.

Ένας σημαντικός τομέας που απασχόλησε εντατικά τον Επίκουρο, από τον οποίο έχουμε όμως λίγες πληροφορίες, είναι η φυσική του φιλοσοφία. Η επιρροή του ατομισμού του Λεύκιππου και του Δημόκριτου είναι παραπάνω από εμφανής στο έργο του Επίκουρου. Ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος έγραψε, μεταξύ άλλων, και ένα τεράστιο συναφές σύγγραμμα, «Περί Φύσεως», το οποίο είχε έκταση 37 τόμων. Τα λίγα αποσπάσματα που έχουν διασωθεί από αυτό το έργο, είναι κυρίως κείμενα του Λουκρήτιου και του Διογένη Οινοανδέα, αλλά και λίγα του ίδιου του Επίκουρου.

Μερικές από τις βασικές αρχές της φυσικής φιλοσοφίας του Επίκουρου

* Τίποτα δεν δημιουργείται ποτέ από το τίποτα.
* Ο κόσμος δεν δημιουργήθηκε από θεία παρέμβαση.
* Ακόμα και αν υπάρχουν θεοί, αυτοί δεν επιδρούν στο φυσικό κόσμο.
* Η ύλη δεν καταστρέφεται σε τίποτα.
* Πρωταρχικά στοιχεία της ύλης δεν είναι τα αριστοτελικά στοιχεία πυρ, αήρ, γη και ύδωρ, αλλά μικρά αδιαίρετα άφθαρτα σωματίδια (άτμητα σωμάτια = άτομα).
* Τίποτα δεν μπορεί να γίνει αισθητό αν δεν έχει υλική υπόσταση.
* Τίποτα δεν υπάρχει εκτός από τα άτομα και το κενό ανάμεσά τους.
* Όλα τα σώματα, είτε είναι άτομα, είτε προέρχονται από ένωση ατόμων.
* Το σύμπαν είναι αχανές. Δεν βρισκόμαστε στο κέντρο του σύμπαντος, αλλά είμαστε ένας από τους αναρίθμητους κόσμους του σύμπαντος.
* Τα άτομα βρίσκονται σε διαρκή κίνηση μέσα στο κενό. Μπορούν να συνεχίσουν σε ευθεία, να συγκρουστούν, να αλλάξουν κατεύθυνση, να ενωθούν με άλλα άτομα στη δημιουργία σύνθετων σωμάτων.
* Οι κόσμοι και τα έμβια όντα δημιουργούνται από τυχαία γεγονότα λόγω της χαοτικής
κίνησης των ατόμων.
* Αυτό που αποκαλούμε «ψυχή» είναι σωματική οντότητα με υλικά χαρακτηριστικά και
δεν συνεχίζει να υπάρχει μετά τον θάνατο.
* Η αίσθηση είναι αξιόπιστη, διότι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από κάτι άλλο πιο αξιόπιστο από αυτήν.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτές οι απόψεις, τις οποίες είχε προσεγγίσει διαισθητικά ο Επίκουρος, δεν απέχουν σημαντικά από τα επιστημονικά ευρήματα και τη σημερινή γνώση μας για τα ουράνια σώματα και τη φύση γενικότερα. Δεν είχε, λοιπόν, άδικο ο Νίτσε που διαπίστωνε στα τέλη του 19ου αιώνα ότι: «Η επιστήμη έχει βαλθεί να επιβεβαιώσει τον Επίκουρο!»

Είναι πασιφανές, πόσο αρνητική ήταν για την πρόοδο της ανθρωπότητας η αποσιώπηση αυτού του μεγάλου διανοητή κατά την ύστερη Αρχαιότητα και το Μεσαίωνα. Μπορούμε δε εύκολα να σκεφτούμε, πόσο θα είχαν προωθηθεί η επιστήμη, η τεχνολογία και γενικότερα ο (ελληνικός) πολιτισμός, αν είχε εξελιχθεί ομαλά η επιστήμη των ελληνορωμαϊκών και ελληνιστικών χρόνων και δεν είχε παρεμβληθεί ο οπισθοδρομικός Μεσαίωνας με την υποστήριξη της εισροής στις πολιτισμένες κοινωνίες βαρβάρων από Βορρά και Ανατολή και της άνωθεν επιβολής σκοτεινών δεσποτικών και θεόπληκτων αντιλήψεων.

Από τα προηγούμενα είναι επίσης κατανοητό, γιατί οι πλατωνιστές και αριστοτελιστές απεχθάνονταν αυτόν τον μεγάλο φιλόσοφο, τους μαθητές του και τη φιλοσοφία τους και γιατί συνεχίζεται αυτή η εχθρότητα μέχρι των ημερών μας από όλους τους ελιτίστικους μηχανισμούς.

Περίπου 300 χρόνια μετά την εποχή του Επίκουρου, γράφει ο Πλούταρχος (~50 – 125 μ.Χ.) ότι ο ιδρυτής της Σχολής του «Κήπου» προσπάθησε να ανατρέψει τους «θεσμούς της πόλης» και ότι θεωρούσε τον εαυτό του «σοφότερο από τον Πλάτωνα» – έγκλημα καθοσιώσεως για τους ολιγαρχικούς. Γι’ αυτές λοιπόν τις αντιλήψεις έπρεπε, σύμφωνα με τον Πλούταρχο που είχε ο ίδιος ολιγαρχικές προτιμήσεις, να μαστιγωθούν όλοι οι επικούρειοι, όχι με το απλό μαστίγιο αλλά με το αστραγωτό! Αυτή η εκδήλωση αντιπάθειας και εκδικητικότητας δείχνει, πόση επιρροή πρέπει να είχαν ακόμα κατά το 2ο μ.Χ. αιώνα στην κοινωνία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας οι επικούρειοι φιλόσοφοι.

Ο Επίκουρος δεν έτυχε μέχρι σήμερα, λόγω των δημοκρατικών και φυσιοκρατικών του αντιλήψεων, οποιασδήποτε προβολής μέσα από τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα, τα οποία κατά κύριο λόγο στηρίζουν ακόμα ολιγαρχικές και θεοκρατικές αντιλήψεις. Μόλις τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται στα ελληνικά σχολικά βιβλία δειλά η βιογραφία του Επίκουρου και αναπτύσσεται η φιλοσοφία του. Μερικοί σύγχρονοι δυσφημιστές εξηγούν δε, κάνοντας μεταφραστικά άλματα, ότι το λάθε βιώσας (= να ζεις απαρατήρητος) του σπουδαίου αυτού φιλοσόφου σημαίνει πως κάποιος ζει λαθραία, σε βάρος των άλλων – ένα ακόμα δείγμα της διαχρονικής οπισθοδρομικής αθλιότητας που υποστηρίζεται κατά κανόνα από μηχανισμούς προπαγάνδας, θεσμοποιημένους και άτυπους.

e-fungus

Η Φυλή των Υπαλλήλων

Είσαι Ελεύθερος και παρέδωσες την Ελευθερία σου, Είσαι Αθάνατος, μα πας και πεθαίνεις, όλη η Αφθονία του Σύμπαντος είναι δική σου και συ δουλεύεις σαν σκλάβος, Δεν έχεις ανάγκη από κανένα και τίποτα, αλλά εσύ οργανώνεσαι σε ομάδες, δουλειές, κόμματα, συλλόγους. Τι επιτέλους Είσαι; Τι στο καλό Κάνεις; Μόνο με την Σκέψη σου μπορείς να φτιάξεις -και φτιάχνεις-Σύμπαντα και Κόσμους και συ δεν μπορείς να φτιάξεις την δουλειά σου, την ζωή σου.

Έπαψες να είσαι Άνθρωπος και έγινες υπάλληλος. Δεν  είσαι πλέον ζωντανός, είσαι ήδη νεκρός, απλά είναι θέμα χρόνου να υλοποιηθεί και να το καταλάβεις.  Έπαψες να είσαι άνθρωπος, έγινες Υπάλληλος, έγινες η Μαριονέτα της Ζωής.

Η μονιμότητα ενός εξοντωτικού ρόλου, η επανάληψη ενός άχαρου παιχνιδιού, η ρουτίνα του ατελείωτου τίποτα, η υποταγή στην εξάρτηση, η ανούσια υπομονή,  η στωικότητα της αποδοχής στον πόνο,  η αδιάκοπη παρέα με τον φόβο,  όλα αυτά μαζί δημιούργησαν μια μεταλλαγμένη φυλή ανθρώπων. Την φυλή των υπαλλήλων-δούλων.  Είναι ένα νέο είδος ανθρώπου, μια μαριονέτα, ένα ανδρείκελο. Είναι μια μεταλλαγμένη φυλή μια νέα ράτσα ανθρώπων ‘η φυλή των υπαλλήλων-δούλων’. Άνθρωποι που κινούνται και ζουν επάνω σε μια κυλιόμενη περιστροφική ταινία, χωρίς δικαίωμα επιλογής, χωρίς δικαίωμα σκέψης, πρόβατα επί σφαγή. Άνθρωποι που με την δική τους απόφαση και την δική τους συμφωνία επέλεξαν να ανήκουν στην φυλή των νέο – σκλάβων, των δούλων, στην μεταλλαγμένη φυλή των Υπαλλήλων.

Στην σύγχρονη εποχή -πιστή αντιγραφή της παλαιάς εποχής- ο άνθρωπος  εξακολουθητικά βρίσκεται στην δυσάρεστη θέση μιας αλλαγής της εξέλιξης του, καθόλου δημιουργικής ή ευχάριστης. Να είναι εξαρτώμενος από μια δουλειά για να είναι ευτυχισμένος, για να μπορεί να αγαπάει, να κάνει οικογένεια, να προσφέρει. Συμφωνώντας σε αυτό παρέδωσε την Ελευθερία του και σε αντάλλαγμα πήρε γυάλινα καθρεφτάκια και το νερό που καίει.  Δίνει την Ύπαρξη του και παίρνει Θάνατο.

Μια βόλτα στα παλιά: Το παρελθόν φωτίζει καλύτερα την κατανόηση και διευρύνει την ανίληψη, ας κάνουμε λοιπόν μια αναδρομή. Την πολύ παλιά εποχή των κυνηγών, των τροφοσυλλεκτών, οι άνθρωποι ζούσαν σε φυλές. Σε αυτές τις φυλές όλοι ήταν ίσοι. Ακόμα και ο αρχηγός της φυλής ζούσε με τον ίδιο τρόπο και είχε την ίδια μεταχείριση με όλα τα υπόλοιπα μέλη της φυλής. Ο αρχηγός δεν είχε βίλα με πισίνες, γήπεδο τένις, γκολφ, ελικόπτερο για τις μετακινήσεις του, η χρυσά αλεξίπτωτα. Όλοι απολάμβαναν την ζωή τους με ίσους όρους και ίσα σταθμά.
Στην αγροτική εποχή (προέκυψαν) μια φυλή ανθρώπων με δύο μέρη, Ο βασιλιάς και οι πλούσιοι φίλοι του βασιλιά από την μια και όλοι οι υπόλοιποι που δούλευαν για τον βασιλιά και τους φίλους του, από την άλλη.  Η γη ανήκε στον βασιλιά και στους φίλους. Οι χωρικοί που δούλευαν την γη του βασιλιά πλήρωναν φόρο για να έχουν την ικανότητα να την δουλεύουν. Ανάλογα με τον βασιλιά και οι φόροι. Οι χωρικοί δεν είχαν τίποτα στην κατοχή τους και οι ‘ευγενείς’ με τον βασιλιά είχαν τα πάντα. Ακριβώς όπως και σήμερα. Όπως γίνεται χιλιάδες χιλιάδων χρόνια τώρα.
“Από τα τέλη του 11ου αιώνα στην Ευρώπη εδραιώνεται το σύστημα της φεουδαρχίας. Αποτέλεσμα της αποδυνάμωσης των βασιλικών δυναστειών μετά τις τελευταίες βαρβαρικές εισβολές του 9ου και 10ου αιώνα, η φεουδαρχία χτίστηκε πάνω στην αγροτική κοινωνία και οικονομία (Γαγανάκης1999:41). Τα μέχρι τότε αποκλειστικά προνόμια της δημόσιας εξουσίας (δικαιοσύνη, επιβολή φόρων, επιβολή αναγκαστικής εργασίας, φρούρηση κ.α.), περνούν στο φεουδάρχη (Bernstein – Milza 1997:112), ο οποίος σε αντάλλαγμα καρπώνεται μεγάλο μέρος της αγροτικής παραγωγής. Η χωροδεσποτική υποτέλεια εφαρμόζεται σε διάφορους βαθμούς, με κύριο χαρακτηριστικό την εκμετάλλευση της εργασίας των υποτελών του άρχοντα και τη διαβίωση τους στα όρια της επιβίωσης. (Le Goff 1991:314)
Στη διάρκεια του 11ου αιώνα αναπτύχθηκαν από την Εκκλησία τα κινήματα της Ειρήνης του Θεού (Paix de Dieu) και Εκεχειρίας του Θεού (Treve de Dieu), που έθεσαν τους πρώτους κανόνες στη διεξαγωγή των πολεμικών συρράξεων, σε μια προσπάθεια να χαλιναγωγήσουν την αυθαιρεσία των πολεμιστών και να εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη λειτουργία των αγροτικών εργασιών. Εξέλιξη, η οποία συνέφερε φυσικά και την Εκκλησία αφού στο πέρασμα των αιώνων και μέσα από δωρεές, είχε καταστεί κάτοχος γαιών τεράστιας αξίας τις οποίες και εκμεταλλευόταν σαν φέουδα.
Τα κινήματα αυτά, λειτούργησαν νομιμοποιητικά ως προς την εντατικοποίηση των φεουδαλικών σχέσεων εκμετάλλευσης, αφού αυτές αποτελούσαν το αναπόφευκτο τίμημα που έπρεπε να πληρώσουν οι υποτελείς σαν αντάλλαγμα της προσφερόμενης ασφάλειας και ειρήνης. Συνέβαλαν επίσης στην εδραίωση του τριμερούς διαχωρισμού της κοινωνίας σε oratores (κληρικούς), bellatores (πολεμιστές) και laboratores (εργαζόμενους), αναθέτοντας «ελέω Θεού», τη συντήρηση των δύο πρώτων στους τελευταίους. Η εκκλησία επίσης κατέστη σκόπελος οικονομικής ανάπτυξης, αφού καταδίκαζε ως τοκογλυφία, χρηματιστικές πρακτικές, που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τη βελτίωση της παραγωγής. (Le Goff 1991:313) @ Le Goff, J. (1991) “Ο Πολιτισμός της Μεσαιωνικής Δύσης.“
Αργότερα στην βιομηχανική εποχή το σύστημα με τον βασιλιά και τους φίλους του δεν μπορούσε να δουλεύει, και “επέτρεψαν και έγινε” μια μεγάλη επανάσταση, Γαλλική, Αμερικάνικη, Ελληνική, Ινδική, Κινέζικη, αδιάφορο, αλλά τους λαούς, τους χωρικούς, τους σκλάβους, τους επέτρεψαν ή τους προέτρεψαν, να επαναστατήσουν, ενάντια στον βασιλιά και στους φίλους του.
Τι έκαναν; Τους αντικατέστησαν, με τον πρόεδρο της κυβέρνησης και τους φίλους του.  Αυτή κι αν ήταν πρωτοτυπία!!! Εξακολουθητικά η Γη, η αφθονία και ο πλούτος ανήκει στην άρχουσα τάξη και ο χωρικός έγινε, υπάλληλος. Αλλά υπάρχει μια μικρή διαφορά από τον παλιό χωρικό. Μια μικρή αλλά και μεγάλη διαφορά που κάνει τον παλαιό χωρικό πιο έξυπνο από τον νέο-σκλάβο.
Παλιός – Χωρικός  vs.  Νέο –Υπάλληλος: Ο χωρικός είχε επίγνωση της θέσης του στο σύνολο της τότε κοινωνίας. Δούλευε και ζούσε για τον βασιλιά και τους πλούσιους φίλους του. Ο Σημερινός υπάλληλος Δεν το ξέρει πως δουλεύει για την άρχουσα τάξη και τους φίλους της, θεωρεί κατόπιν της προπαγάνδαςτων ΜΜΕ πως είναι ελεύθερος σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα (!!!). Ακόμη και αν το ξέρει ή το υποψιάζεται, είναι τόσο πολύ ποτισμένος από την υπαλληλική μπόχα που δεν μπορεί να την πετάξει από πάνω του. Έχει φράξει κάθε παράθυρο στο φως, στην επίγνωση και στην Ελευθερία.
Αλλά μπορεί και να το ξέρει –όσο σφαλιστό και να είναι το παράθυρο μια ακτίνα φωτός περνάει- πως είναι δούλος στους  άρχοντες του πλανήτη, αλλά κάνει πως το ξεχνάει για να συνεχίσει να έχει την ψευδαίσθηση της ελευθερίας και μια κάποια ψευδή αξία. Γιατί είναι αλλιώς – νομίζει ο δούλος- να νοιώθει διευθυντής ή ποιμενάρχης σε ένα τσούρμο πρόβατα και άλλο να έχει την Επίγνωση πως είναι άλλος ένας δούλος για τους αφεντάδες. Στην δεύτερη περίπτωση, αν έχει αυτή την επίγνωση και ελάχιστη αξιοπρέπεια θα πρέπει να δραστηριοποιηθεί, να ενεργήσει, να κάνει, να δράσει, για να πάψει να ανήκει στην φυλή των υπαλλήλων.
Αυτό είναι ζόρικο και θέλει ΚΟΤΣΙΑ που δεν διαθέτει και ΜΑΓΚΙΑ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ, που ούτε κατά διάνοια δεν ξέρει τι είναι. Ελάχιστα πράγματα “ξέρει” ή “ γνωρίζει”, συνήθως ο υπάλληλος- δούλος, “πιστεύει” ή “δεν πιστεύει”. Γι αυτό και προτιμάει τα ίχνη αξιοπρέπειας που του απέμειναν και τα σκοτώνει, να τα εξοντώνει στις πλατείες παίζοντας τον αγανακτισμένο, με κύριο όπλο του, το καλαμάκι του φραπέ. Το κυριότερο χαρακτηριστικό της ράτσας του υπαλλήλου είναι  η ικανότητα να δέχεται με υπομονή τον αβάσταχτο πόνο της εξάρτησης. Τον βραχνά της ρουτίνας και της επανάληψης. Αυτό είναι ένας ζωντανός θάνατος, που αναπαράγεται με ευλάβεια και επιτυχία από γενιά σε γενιά. Αυτή είναι η κυρίαρχη φυλή της σημερινής κοινωνίας. Η φυλή των υπαλλήλων-δούλων-σκλάβων.

Επιτυχία = Καλή Δουλειά = ΧΑ τρις: Με τα χρόνια, με την υπομονή και την επανάληψη, αυτή η κυρίαρχη φυλή, η φυλή των υπαλλήλων – σκλάβων, κυριάρχησε στον πλανήτη και έγινε μια αποδεχτή πραγματικότητα. Πρέπει να έχει μια καλή δουλειά κάποιος για να είναι επιτυχημένος, και ‘καλή δουλειά’ σημαίνει καλή θέση σε μια μεγάλη επιχείρηση, μια θέση σε κάποιο δημόσιο οργανισμό μια υπαλληλική θέση και ο διευθυντής είναι υπάλληλος. Αυτό αυτόματα βάζει τον άνθρωπο που μόνος του αφήνει, να μπει σε αυτή την περιπέτεια της ολοκληρωτικής σκλαβιάς, στην τροχιά του Θανάτου. Του Ζωντανού Θανάτου. Γιατί η Ζωή δεν είναι δουλειά, είναι Ελευθερία από την δουλειά. Δεν φτάνει που έχεις συμφωνήσει από Αθάνατος να πεθαίνεις, αποφάσισες να ζήσεις και πεθαμένος. Μεγαλείο σκέψης απίθανο.
Το χειρότερο δε όλων είναι πως δεν παρατηρεί τις αλυσίδες που είναι δεμένος. Γιατί ο Πολεμιστής που έχει την ικανότητα και την τέχνη να παρατηρεί τον εαυτό του, γελάει μαζί του. Δεν πέφτει σε κατάθλιψη. Ο Παρατηρητής, ο Πολεμιστής, είναι Ελεύθερος, ποτέ δεν μπορεί να είναι υπάλληλος, ακόμη κι όταν εργάζεται σαν υπάλληλος.
Η αληθινή σκλαβιά του υπαλλήλου είναι η ταύτιση του με τον έξω κόσμο. Νομίζει πως ο κόσμος που ζει είναι πραγματικός, πως υπάρχει, προσπαθεί να τον αλλάξει, να τον κάνει καλύτερο, πιο υποφερτό για να αφήσει κάτι στα παιδιά του, στις επόμενες γενιές, έτσι λέει.
Αυτό είναι μια μεγάλη υποκρισία γιατί αν ήθελε να αλλάξει τον κόσμο στ’ αλήθεια, μπορούσε να αλλάξει τον εαυτό του και ο κόσμος θα άλλαζε. Αλλά δεν θέλει. Έχει βολευτεί στον ακριβό καναπέ μπροστά στην τεράστια πλάσμα τηλεόραση, στις βόλτες με το πανάκριβο κόκκινο αυτοκίνητο,  που όλα τα πήρε με δανεικά. Εξαντλεί την όποια επαναστατική του δράση -αν υπάρχει- διεκδικώντας και απαιτώντας στις πορείες, στις πλατείες, με όπλο του το γνωστό καλαμάκι. Όση ελευθερία, δικαιώματα, αξιοπρέπεια, έχει ένας σκλάβος, άλλη τόση έχει και όποιος ανήκει στην φυλή των υπαλλήλων.
Η Ελευθερία είναι Ευθύνη: Μεγάλη και δύσκολη Ευθύνη. Αλλά η κυρίαρχη φυλή του υπάλληλου, δεν την θέλει αυτή την ευθύνη, δεν θέλει την ελευθερία. Μόνο ο άνθρωπος που έχει μια στάλα δύναμης, μια στάλα γνώσης μπορεί να καταφέρει να βιώσει την ελευθερία.  Αν ο άνθρωπος έκανε μόνο αυτό που αγαπούσε, αν δημιουργούσε την εργασία του μέρα με την μέρα, λεπτό με το λεπτό, αν ήταν ερασιτέχνης της εργασίας του και όχι επαγγελματίας, αν ζούσε σε ένα μονοπάτι με καρδιά, δεν θα χρειαζόταν να είναι υπάλληλος ούτε της σύγχρονης κοινωνίας, ούτε του εαυτού του.

Γιατί όποιος ζει σε μονοπάτι με καρδιά, όποιος είναι στοργικός, όποιος αντί να πιστεύει σαν πρόβατο, ΓΝΩΡΙΖΕΙ, δεν έχει χρόνο για πούλημα. Μόνο όποιος ανήκει στα κατώτερα επίπεδα της ύπαρξης, μπορεί να περάσει από συνέντευξη, να επιλεγεί και να δεχτεί να πουλήσει τον χρόνο του, την ελευθερία του, να μπει στην ράτσα των υπαλλήλων. Μόνο όποιος ανήκει στο κατώτερο στάδιο της αξιοπρέπειας, επιτρέπει να επιλεχθεί, να διαλεχτεί ανάμεσα σε ίδια αναξιοπρεπή τίποτα.

SOS: Αν τώρα σου έρχεται στον Νου ακούγοντας την λέξη υπάλληλος, ο κάθε άνθρωπος που βλέπεις να δουλεύει στην τράπεζα, ή στο μουσικό μέγαρο, ή στο τεράστιο πολυώροφο πολυκατάστημα, ενώ εσύ είσαι ‘επιχειρηματίας’  και έχεις δική σου δουλειά, είσαι δηλ. μανάβης, βιβλιοπώλης, δικηγόρος, φυσικός, ιατρός,  Ξανά Σκέψου το. Αυτό που ξεχωρίζει την υπάλληλο από την Ελεύθερο άνθρωπο είναι η ελευθερία του χρόνου. Αν δεν έχεις ελευθερία χρόνου είσαι σκλάβος του ρολογιού, τότε είσαι ένας υπάλληλος. Μπορεί απλά να πληρώνεις μόνος σου τον εαυτό σου. Αλλά ανήκεις στην φυλή των υπαλλήλων.

Είναι μια μεγάλη αυταπάτη να πιστεύει ο υπάλληλος πως πληρώνεται για κάτι που προσφέρει, Γιατί αυτό που προσφέρει είναι η Ελευθερία του και αυτό που προσφέρει δεν πληρώνεται.

Δεν προσφέρει την αξία του, τον χρόνο του προσφέρει, τον χρόνο του, αλλά πως μπορεί να προσφέρει κάτι που δεν υπάρχει; Στην πραγματικότητα αυτό που παίρνεις ως αμοιβή είναι ένα γυάλινο καθρεφτάκι για να παραδώσεις την Αθανασία σου, την Ενέργεια σου, την Ζωή σου. Η ίδια η κοινωνία που κάποτε αποδεχόταν τους σκλάβους σήμερα αποδέχεται την φυλή των υπαλλήλων, με την ίδια άνεση και ευκολία πουλάει και αγοράζει ανθρώπινες ψυχές. Αλλά πλέον με ευπρέπεια και αβρότητα το ονομάζει στέλεχος επιχείρησης. Διευθύνων σύμβουλος, προϊστάμενος μάρκετινγκ, χρυσώνοντας το χάπι του θανάτου.

«Όποιος χρειάζεται με τα χέρια του να κερδίζει την ζωή του, δεν μπορεί να είναι πολίτης των Αθηνών. Ανήκει στους σκλάβους.» Σωκράτης

Ακόμη και στα ζώα φαίνεται αυτή η μετάλλαξη, αυτά που είναι τα λεγόμενα κατοικίδια και έχουν χάσει την σφριγηλότατα την ζωντάνια τους,την ζωή τους. Από την στιγμή που έπαψαν να είναι κυρίαρχα και ελεύθερα αλλά εξαρτώνται από κάποιον άλλο για να έχουν τροφή και επιβίωση, έγιναν ευνουχισμένα.  Έχεις δει λιοντάρι στο κλουβί; Τίγρη; Είναι για λύπηση. Για την ίδια λύπηση είναι και ο υπάλληλος, που σέρνεται μέρα με την μέρα, λεπτό με το λεπτό στον τροχό της ρουτίνας του θανάτου.
Χαρακτηριστικά των μεταλλαγμένων ανθρώπων που ανήκουν στην φυλή των υπαλλήλων; Η κατάθλιψη, το μόνιμο άγχος, οι αρρώστιες,  η λιπαρότητα, στο σώμα και στις σκέψεις, η ανασφάλεια, ο φόβος, η αγωνία, η πλαδαρότητα του σώματος, η χοντρή κοιλιά σε ένα αδύνατο σώμα, το κιτρίνισμα και η τραχύτητα του δέρματος, η σμίκρυνση του σώματος και των άκρων, η πρόωρη γήρανση. Όλα δείχνουν έναν άνθρωπο μαριονέτα, τυλιγμένο με σχοινιά,  είναι πολύ εύκολο να τον χρησιμοποιήσεις να τον χειριστείς κατά βούληση, τα σχοινιά είναι ήδη εκεί.. Αν πιστεύεις πως σου ανήκει οτιδήποτε υλικό ή πνευματικό κι αν κατέχεις, ανήκεις κι ΕΣΥ σε αυτή την φυλή των υπαλλήλων-σκλάβων.
Αυτή η πίστη σου πως έχεις ίχνος Ελεύθερης Βούλησης, πως σου ανήκει το σπίτι σου, το αυτοκίνητο σου, παρ ότι έχεις δουλέψει σκληρά για να το αποκτήσεις, είναι που σε κατατάσσει στην κυρίαρχη φυλή των νέο-σκλάβων. Αυτή η πίστη, πως υπάρχει κάποιος θεός-μπαμπάς, που όταν πεθάνεις, – ΝΕΚΡΟΣ- θα σε σώσει και ΕΣΥ το μόνο που χρειάζεται να κάνεις – ΖΩΝΤΑΝΟΣ- είναι να υπακούς και να είσαι ταπεινό πρόβατο, ευσυνείδητος υπάλληλος και πειθήνιος σε κάθε νόμο και εντολή των αρχόντων σου, αυτή η ΠΙΣΤΗ είναι που σε κατατάσσει αυτόματα στην φυλή των υπαλλήλων. Πάψε να πιστεύεις και άρχισε να ΞΕΡΕΙΣ, να ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ χρησιμοποιώντας το δικό σου μυαλό και μετά … θα δεις τι θα κάνεις μετά !!!
Αν ΟΛΟΙ οι πολίτες ήταν Άνθρωποι, θα προτιμούσαν να ζουν ήσυχες και ολιγαρκείς ζωές κοντά στη φύση ή με φυσικούς τρόπους. ‘Επέλεξαν’ (τους έφτιαξαν) όμως να είναι μαζοποιημένοι, προβατοποιημένοι, σκλάβοι και  κατ επέκταση χειρίσιμοι, ελεγχόμενοι, δουλικοί, υποτελείς, Επέλεξαν να διαμένουν εντός απάνθρωπων μεγαλουπόλεων, σε κουτιά περιτυλιγμένα από σωλήνες και ηλεκτρικά καλώδια που αποκαλούν σπίτια,  να δουλεύουν –οι δούλοι- σε συνθήκες πνευματικής, ψυχικής και ενίοτε και πρακτικής σκλαβιάς, εντός εταιριών που διευθύνονται, ΣΚΟΠΙΜΑ, από βλακώδεις πρακτικές διοίκησης, να μην έχουν τις στοιχειώδεις Ανθρώπινες αξιώσεις, ελευθεριών και να περνούν τον ελάχιστο ελεύθερο χρόνο τους καθηλωμένοι σε έναν καναπέ, μπροστά σε ένα κουτί.

 http://www.terrapapers.com/?p=9057

Ο Ρόλος των Γυναικών στον πολιτισμό των Μάγια

Μία νέα ματιά στην τέχνη των Μάγια και του πολιτισμού τους, έδειξε για άλλη μία φορά ότι οι πιο ανεπτυγμένες αρχαίες κοινωνίες επέτρεπαν στις γυναίκες να έχουν περισσότερη δύναμη στα χέρια τους από ό,τι θεωρούσαμε πριν. «Νομίζω ότι ήταν αρκετά διαδεδομένη η ιδέα ότι οι γυναίκες των Μάγια ήταν περιορισμένες στο σπίτι,» σημειώνει η Shankari Patel, μία μετ/κή φοιτήτρια ανθρωπολογίας του παν/μίου της Καλιφόρνια Riverside. Συνεχίζει λέγοντας ότι πριν θεωρούσαν πως οι γυναίκες παρέμεναν στο σπίτι και δεν συμμετείχαν ουσιαστικά στις τελετές που είχαν αρκετά σημαντικό ρόλο στην κοινωνία των Μάγια.
Η Patel μελετώντας αντικείμενα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, αφού μεταφέρθηκαν εκεί από το Cozumel του Μεξικό στις αρχές του 1800, παρατήρησε ότι τα σφοντύλια που χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες για να υφαίνουν, έφεραν μία αρκετά πολύπλοκη διακόσμηση για να χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά σε ένα ιδιωτικό περιβάλλον. Κάνοντας περισσότερη έρευνα κατέληξε ότι τα αντικείμενα αυτά χρησιμοποιούνταν σε δημόσιες τελετές των Μάγια σαν ένα σύμβολο της γυναικείας ταυτότητας.

«Η πατριαρχία του παρελθόντος είναι πολύ διαφορετική,» σημειώνει η Patel «και οι γυναίκες είχαν το δικαίωμα να έχουν τον έλεγχο της αναπαραγωγής. Είχαν λοιπόν τις δικές τους θεραπεύτριες και μαίες.»

Η Patel αναφέρει ότι επειδή πολλές από τις ανασκαφές που έγιναν σε χώρους των Μάγια έγιναν από άνδρες και πολλά από τα ερωτήματα που έθεσαν για αυτόν τον αρχαίο πολιτισμό δεν είχαν καμία σχέση με τον τρόπο ζωής των γυναικών. Κοιτάζοντας την εικονογραφία στην τέχνη και την κεραμική η Patel κατάφερε να βρει στοιχεία που δείχνουν την ύπαρξη γυναικών σε θέσης εξουσίας και γυναικείες θεότητες. Μελετώντας επίσης τα ιστορικά τους αρχεία άντλησε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο ζωής τους.
Η Ισπανική Κατάκτηση του 1500 από τον Hernán Cortés έφερε την καταστροφή του πολιτισμού των Μάγια και της κοινωνίας τους που υπήρχε περίπου από το 250 π.κ.ε.

«Το πρώτο άτομο που συνάντησαν οι Ισπανοί ήταν μία γυναίκα,» λέει η Patel «και το πρώτο πράγμα που σκέφθηκαν ήταν τι άνθρωπος είναι αυτός που επέτρεψε σε μία γυναίκα να κάνει την πρώτη επαφή.»

Αρνήθηκαν να μιλήσουν μαζί της και έτσι ήρθε ένας άνδρας να μιλήσει μαζί τους. Ο επόπτης της Patel, ο καθηγητής ανθρωπολογίας Thomas Patterson αναφέρει ότι ο ρόλος της γυναίκας στον πολιτισμό των Μάγια έχει χαθεί για τόσο πολύ καιρό γιατί οι αρχαιολόγοι έχουν επικεντρωθεί με την ανασκαφή μεγαλύτερων χώρων.
Αυτό αλλάζει όσο περνάει ο καιρός και οι ερευνητές μαθαίνουν περισσότερα. «Αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι αντιμετωπίζονται σαν να έχουν χτιστεί από άνδρες, σαν να ζούσαν σε αυτούς μόνο άνδρες και η ύπαρξη γυναικείων θεοτήτων είναι απλά πολύ παράξενη,» είπε ο Patterson. «Δεν ξέραμε πού να τοποθετήσουμε τις γυναίκες. Νομίζω ότι αυτό μας δίνει μία περισσότερο βαθιά κατανόηση τώρα για το ρόλο τους στην κοινωνία των Μάγια.»

Η Cynthia Robin, καθηγήτρια ανθρωπολογίας του πα/μίου του Northwestern χαρακτήρισε την έρευνα της Patel «πολύ σημαντική» και τόνισε την σημασία για το πώς ερμηνεύουμε την ιστορία και την μεταδίδουμε στο παρόν.

«Ένα από αυτά που γνωρίζουμε για τους Μάγια πριν την Ισπανική κατάκτηση είναι ότι δεν υπήρχαν στεγανά για τις γυναίκες.»

Η Robin αναφέρει ότι στην τέχνη των Μάγια οι γυναίκες αποτελούσαν και αυτές την κεφαλή του κράτους τους όπως και οι άνδρες.

«Ένα από τα σπουδαία πράγματα της αρχαιολογικής έρευνας είναι ότι μπορεί να μας δείξει πόσο διαφορετική ήταν η ζωή στο παρελθόν και πόσο είναι διαφορετική στο μέλλον. Έτσι, αν υποθέτουμε ότι οι σχέσεις των δύο φύλων ήταν στο παρελθόν όπως είναι και σήμερα με κάποιο τρόπο δικαιολογούμε τις ήδη υπάρχουσες ανισορροπίες σήμερα»

πηγή terrapapers

Κρεμμυδόσουπα

 Υλικά για 4 άτομα.

2 μεγάλα κόκκινα κρεμμύδια

1 ποτήρι κόκκινο ξηρό κρασί

2 κουταλιές αλεύρι

2 κουταλιές λάδι

1 κουταλιά βούτυρο

1 ½ λίτρο ζωμό βοδινού από κύβους

1 κουταλάκι φρέσκο θυμάρι

1 φύλλο δάφνης

4 φέτες μπαγκέτας

Λίγη τριμμένη γραβιέρα

Κόβουμε τα κρεμμύδια στη μέση και μετά τα κόβουμε σε λεπτές φέτες.

Σε μια κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά βάζουμε το λάδι και το βούτυρο και σωτάρουμε  τα κρεμμύδια για 20 λεπτά μέχρι να πάρουν ένα ξανθό χρώμα και να καραμελώσουν ελαφρά. Δυναμώνουμε τη θερμοκρασία και προσθέτουμε το αλεύρι. Περιμένουμε για 3 με 4 λεπτά, ανακατεύοντας μέχρι να πάρει λίγο χρώμα. Σβήνουμε με το κρασί και αφήνουμε για 2 λεπτά περίπου μέχρι να εξατμιστεί το αλκοόλ. Προσθέτουμε τον ζωμό, την δάφνη και το θυμάρι και βράζουμε για 20 περίπου λεπτά. Δοκιμάζουμε το αλάτι στο τέλος.

Όταν η σούπα κοντεύει να τελειώσει, ανάβουμε το γκρίλ στους 170C.

Καλύπτουμε τις φέτες της μπαγκέτας με το τριμμένο τυρί. Αν έχετε πυρίμαχα μπολάκια τα γεμίζετε με σούπα, τοποθετείτε από μια φέτα με τυρί και το βάζετε στον φούρνο μέχρι να λιώσει το τυρί και να πάρει λίγο χρώμα. Αν δεν έχετε, βάζετε στον φούρνο το ψωμί με την γραβιέρα σε ένα ταψάκι.

Σερβίρουμε με μπόλικο φρεσκοτριμμένο πιπέρι.

Πορτοκαλόπιτα

Υλικά :
1 πακέτο φύλλο κρούστας 450 γρ
1 κούπα σπορέλαιο
1 κούπα ζάχαρη
1 κεσεδάκι γιούρτι 2%
4 αυγά
2 βανίλιες
4 κουταλάκια του τσαγιού baking powder
Ξύσμα από 1 ½ μεγάλο πορτοκάλι

Για το σιρόπι:
2 κούπες ζάχαρη
2 κούπες νερό
1 κούπα χυμός πορτοκάλι
Ξύσμα από 1 ½ μεγάλο πορτοκάλι

Προθερμαίνουμε το φούρνο στον αέρα στους 180 βαθμούς.
Βγάζουμε το φύλλο από την συσκευασία, το χωρίζουμε σε μονά ή διπλά φύλλα και το αφήνουμε να ξεραθεί τουλάχιστον για μισή ώρα. Ακόμα καλύτερα να το αφήσετε από το προηγούμενο βράδυ.

Αφού έχει στεγνώσει το φύλλο το κόβουμε σε κομμάτια με το χέρι. Το μέγεθός τους πρέπει να είναι σε μέγεθος ευρώ ίσως και μικρότερα. 

Χτυπάμε όλα τα υλικά για την πίτα και στο τέλος προσθέτουμε το τριμμένο φύλλο.
Ανακατεύουμε πολύ καλά μέχρι να μουσκέψει καλά το φύλο. Ανακατεύουμε καλά για να μην μείνουν μάζες ζύμης.

Βουτυρώνουμε ένα ταψί και αδειάζουμε το μείγμα.

Ψήνουμε την πίτα για 30 λεπτά περίπου μέχρι να ροδίσει η επιφάνεια και να φουσκώσει ελαφρά. Στα 30 λεπτά, αν δεν έχει ψηθεί σκεπάζουμε με αλουμινόχαρτο και συνεχίζουμε το ψήσιμο. Είναι έτοιμη όταν βάλουμε ένα μαχαίρι στο κέντρο και βγεί στεγνό.
Αφήνουμε την πορτοκαλόπιτα να κρυώσει.
Βράζουμε τα υλικά για το σιρόπι για 20 λεπτά περίπου
Με καυτό το σιρόπι βρέχουμε την κρύα πορτοκαλόπιτα. Την κόβουμε σε κομμάτια και την αφήνουμε να κρυώσει και να πιεί το σιρόπι.

Λεμονόπιτα

Για την κρέμα λεμονιού

• 500μλ κρέμα γάλακτος
• 2 ζαχαρούχα
• Χυμός απο 4 μέτρια λεμόνια
• Ξύσμα απο 2 λεμόνια

Για τη βάση

• 1,5 πακέτο πτι μπερ ή digestive
• 200γρ.μαργαρίνη λιωμένη
• Ξύσμα λεμονιού (προαιρετικά)

Για το στόλισμα

• Λίγη σαντιγύ
• Τριμμένο αμύγδαλο ή καρύδι ή αμύγδαλο φιλέ
• Ξύσμα λεμονιού

• Τρίβουμε τα μπισκότα και τα ανακατεύουμε με το λυωμένο βιτάμ.
• Βάζουμε το μείγμα μπισκότου-μαργαρίνης στη φόρμα μας ή στο πυρέξ μας και το πατάμε με ενα κουτάλι να πάρει τη φόρμα.
• Βάζουμε τη βάση για λίγο στο ψυγειο να σφίξει. 
• Χτυπάμε ολα τα υλικα για την κρέμα μαζί στο μίξερ μέχρι να έχουμε μια πηχτή κρεμα(στην υφή θα ειναι σα γιαούρτι σακκούλας μετά θα πήξει κι άλλο στο ψυγείο).
• Απλώνουμε πάνω απο το μπισκότο.
• Στολίζουμε με σαντιγύ,αμυγδαλάκι ή καρύδι συν ξύσμα λεμονιού και τοποθετούμε στο ψυγείο.
• Ξερφομάρουμε και σερβίρουμε σε κομματια!!!!